“योग्यलाई रोजौं” देखि “आफ्नैलाई रोजौं” सम्म? नियुक्तिमा उठेका प्रश्नहरू

Gen Z आन्दोलनको केन्द्रमा “नेपो किड्स” — अर्थात् शक्तिमा रहेकाका परिवार र आसेपासेले पाउने विशेषाधिकार — विरुद्धको आक्रोश थियो। आन्दोलनपछि बनेका दुवै सरकारले योग्यतामा आधारित नियुक्तिको वाचा गरे। हाम्रो ट्र्याकरमा रहेका नियुक्तिहरूले के देखाउँछन्?

ढाँचा

• परिवार: मन्त्रीकी श्रीमती बीमा बोर्डमा; प्रधानमन्त्रीका प्रमुख सल्लाहकारका भाइ र बहिनी सरकारी पदमा; अन्तरिम प्रधानमन्त्रीका निजी सचिवकी श्रीमती सचिवालयमा।
• चिनजान: सत्तारूढ दलका सभापतिका पूर्वसहकर्मी सरकारी सञ्चार संस्थानको प्रमुख; मन्त्रीको गृहनगरका व्यक्ति पशुपति कोषमा।
• प्रक्रिया: प्रतिस्पर्धाबिना नियुक्ति; वायुसेवा निगममा प्रतिस्पर्धाका अंक बेवास्ता गरेको उजुरी; विश्वविद्यालयका उपकुलपति प्रतिस्पर्धाबाट भए पनि अंक सार्वजनिक नगरिएको र समावेशितामा प्रश्न।

अर्को पाटो

• रास्वपाले श्रीमतीको नियुक्ति प्रकरणमा आफ्नै मन्त्री दीपककुमार साहलाई हटायो — यो जवाफदेहिताको उदाहरण पनि हो।
• सरकारले राजदूत नियुक्तिमा पहिलो पटक खुला प्रतिस्पर्धा गर्ने प्रक्रिया अघि बढायो।
• रास्वपाले सांसदका कार्यालयमा नातावाद नगर्ने स्पष्ट रेखा कोरेको छ।
• प्रमुख सल्लाहकार, निजी सचिव जस्ता पद प्रकृतिले नै विश्वासका राजनीतिक पद हुन्; तिनमा प्रतिस्पर्धा अनिवार्य हुँदैन।

हाम्रो प्रश्न

नियम तोड्नेमाथि कारबाही भएको छ भने त्यो स्वागतयोग्य छ। तर एउटै परिवारका तीन जना, एउटै मन्त्रीबाट एकै हप्तामा धेरै विवादित नियुक्ति, र “योग्यता” को मापदण्ड सार्वजनिक नगरिनु — यी प्रश्नको जवाफ सरकारले दिनुपर्छ। हामी जवाफ पर्खिरहेका छौं र प्राप्त भएमा प्रकाशित गर्नेछौं।

सबै प्रोफाइल: विवादित नियुक्ति ट्र्याकर