घटनाक्रम: Gen Z आन्दोलनदेखि अहिलेसम्म
सामाजिक सञ्जाल प्रतिबन्धदेखि आयोगका प्रतिवेदन र नयाँ सरकारका विवादसम्म — मिति क्रमअनुसार।
-
सरकारले फेसबुक, युट्युब, X लगायत २६ सामाजिक सञ्जाल बन्द गर्यो
मन्त्रालयमा दर्ता नभएको भन्दै प्रतिबन्ध। नेताका सन्तानको विलासी जीवनबारे "नेपो किड्स" ट्रेन्ड चलिरहेका बेला निर्णय आएको थियो।
-
Gen Z प्रदर्शनमा प्रहरीको गोली
माइतीघर–नयाँ बानेश्वर क्षेत्रमा प्रदर्शन। एकै दिन १९ जनाको मृत्यु।
-
प्रधानमन्त्री ओलीको राजीनामा, व्यापक आगजनी
सामाजिक सञ्जाल प्रतिबन्ध फिर्ता। संसद भवनसहित धेरै सरकारी तथा निजी संरचनामा आगजनी र तोडफोड। सेना परिचालन।
-
सुशीला कार्की अन्तरिम प्रधानमन्त्री
नेपालकी पहिलो महिला प्रधानमन्त्री। प्रतिनिधिसभा विघटन, ५ मार्च २०२६ मा निर्वाचन तोकियो।
-
प्रधानमन्त्री सचिवालयमा नियुक्तिमाथि विवाद
प्रधानमन्त्रीका प्रमुख निजी सचिवकी श्रीमती सचिवालयमा नियुक्त। Gen Z फ्रन्टले नातावाद भन्दै विरोध गर्यो।
-
दुई दिनमा २,६४२ राउन्ड गोली
प्रहरीकै रेकर्डअनुसार भदौ २३–२४ मा २,६४२ राउन्ड जिउँदो गोली चलाइएको।
-
४५ जना शहीद घोषित
आन्दोलनमा ज्यान गुमाएकामध्ये ४५ जनालाई सरकारले शहीद घोषणा गर्यो।
-
ह्युमन राइट्स वाचको प्रतिवेदन
प्रदर्शनमा गैरकानुनी बल प्रयोग भएको निष्कर्ष।
-
प्रतिनिधिसभा निर्वाचन
रास्वपाको ठूलो जित। बालेन शाहले झापा–५ मा केपी शर्मा ओलीलाई पराजित गरे।
-
कार्की आयोगले प्रतिवेदन बुझायो
तत्कालीन प्रधानमन्त्री सुशीला कार्कीलाई प्रतिवेदन हस्तान्तरण।
-
कार्की आयोगका सिफारिस सार्वजनिक
ओली, लेखक र तत्कालीन आईजीपी खापुङविरुद्ध मुलुकी अपराध संहिताको दफा १८१–१८२ अन्तर्गत कारबाही सिफारिस बाहिरियो।
-
बालेन शाह प्रधानमन्त्री नियुक्त
३५ वर्षको उमेरमा देशको ४०औं प्रधानमन्त्री। सुदन गुरुङ गृहमन्त्री।
-
ओली र लेखक पक्राउ
भदौ २३ को घटनासँग जोडिएको अनुसन्धानमा। काठमाडौं जिल्ला अदालतले भोलिपल्ट ५ दिन हिरासतमा राख्न अनुमति दियो।
-
सर्वोच्चको आदेशपछि ओली–लेखक रिहा
अनुसन्धानका लागि हिरासत आवश्यक नभएको भन्दै रिहा गर्न आदेश। अनुसन्धान भने जारी।
-
श्रममन्त्री दीपककुमार साह बर्खास्त
श्रीमतीलाई स्वास्थ्य बीमा बोर्डमा नियुक्त गराएको विवादमा रास्वपाको सिफारिसमा प्रधानमन्त्रीले हटाए।
-
गृहमन्त्री सुदन गुरुङको राजीनामा
वित्तीय कारोबार र सम्पत्ति विवरणबारे प्रश्न उठेपछि।
-
१,२०० भन्दा बढी पदाधिकारी अध्यादेशमार्फत हटाइए
२६ मार्चअघि नियुक्त प्रमुख सार्वजनिक पदाधिकारी हटाउने अध्यादेश जारी।
-
मानव अधिकार आयोगको प्रतिवेदन सार्वजनिक
ओली, लेखक र पृथ्वीसुब्बा गुरुङ मानव अधिकार उल्लंघनकर्ता ठहर। रवि लामिछानेसहित अरूमाथि थप अनुसन्धान सिफारिस।
-
सुदन गुरुङ पुनः गृहमन्त्री
सरकारले गठन गरेको छानबिनले असामान्य कुरा नभेटेको भन्दै पुनर्नियुक्ति।
-
एकै हप्तामा धेरै नियुक्तिमाथि नातावादको प्रश्न
त्रिवि सेवा आयोग, पशुपति क्षेत्र विकास कोष, गोरखापत्र, निर्वाचन आयोगलगायतका नियुक्ति विवादमा।
स्रोत तथा प्रमाण
- Wikipedia — 2025 Nepalese Gen Z protests en.wikipedia.org
- Kathmandu Post — 2,642 rounds of live ammunition fired over two days: Police (26 Sep 2025) kathmandupost.com
- Kathmandu Post — 45 who died in Gen Z movement declared martyrs (4 Nov 2025) kathmandupost.com
- Human Rights Watch — Nepal: Unlawful use of force during ‘Gen Z’ protest (20 Nov 2025) hrw.org
- Wikipedia — Balen Shah en.wikipedia.org
- Kathmandu Post — Karki-led commission submits report (8 Mar 2026) kathmandupost.com
- Kathmandu Post — Karki commission’s recommendations explained in 10 points (25 Mar 2026) kathmandupost.com
- Kathmandu Post — Court remands Oli, Lekhak to five days in custody (29 Mar 2026) kathmandupost.com
- Kathmandu Post — Oli, Lekhak released following court order (9 Apr 2026) kathmandupost.com
- The Himalayan Times — Labour Minister Deepak Kumar Sah dismissed thehimalayantimes.com
- Kathmandu Post — Home minister Gurung resigns after scrutiny over financial dealings (23 Apr 2026) kathmandupost.com
- Kathmandu Post — New government strikes down most major appointments made prior to March 26 (3 May 2026) kathmandupost.com
- Radio Nepal — NHRC makes its report on Gen Z movement public (27 May 2026) radionepalonline.com
- Kathmandu Post — Sudan Gurung returns as home minister (9 Jun 2026) kathmandupost.com
- Nepal News — From ‘choose the capable’ to choosing their own: RSP’s anti-nepotism pledge crumbles english.nepalnews.com
- Kathmandu Post — Karki government finds itself mired in controversies (25 Nov 2025) kathmandupost.com